تقارن وقایعی با روز غدیر

تقارن وقایعی با روز غدیر

در آن روز از ایام سال که مقارن با روز غدیر بوده است وقایع بسیار مهمی در عالم خلقت و در تکوین جهان رخ داده ، همانطور که انبیا نیز برنامه های مهم خود را در این روز انجام داده اند و این به خاطر ارزشی است که صاحب این روز مهم خود امیرالمومنین علیه السلام به آن داده است و حاکی از آن است که واقعه ای مهم تر از آن در تاریخ تشیع نبوده است که سعی شده سایر وقایع با آن مقارن گردد و از مبارکی این روز طلب برکت و یمن شود.

روزهای حساس از تاریخ انبیاء علیهم السلام به نقل از عوالم ج 3:15:
روز قبولی توبه حضرت آدم علیه السلام
روز حضرت شیث، فرزند و وصی حضرت آدم علیهما السلام
روز نجات حضرت ابراهیم علیه السلام از آتش
روز نصب حضرت موسی علیه السلام حضرت هارون علیه السلام را
روز حضرت ادریس علیه السلام
روز حضرت یوشع بن نون وصی حضرت موسی علیهما السلام
روز نصب حضرت عیسی علیه السلام وصی خود شمعون را 1

متذکر می شود که بعضی از موارد فوق که بصورت مبهم آمده است و واقعه آن روز ذکر نشده به پیروی از متن حدیث است و احتمالا مربوط به روز مبعوث شدن ایشان به نبوت یا منصوب شدنشان به وصایت باشد.


 

نکات شاخص در خطبه غدیر

 

ذیلا نکاتی را که در یک نگاه به صورت عمومی خطبه ، در آن شاخص است اشاره می نماییم:

شاهد گرفتن حضرت، خداوند را بر تبلیغ خود در موارد مختلف خطبه

شاهد گرفتن حضرت، مردم را بر تبلیغ خود در مواضع مختلف خطبه

استشهاد به آیات قرآن در بسیاری از مواضع خطبه

تاکید حضرت بر مسئله امامت دوازده امام علیهم السلام بعد از خود در چند مورد از خطبه

تاکید حضرت بر عدم تغییر حلال و حرام و تبیین آن توسط امامان در چند مورد

تفسیر بسیاری از آیات قرآن به اهل بیت علیهم السلام در مواضعی از خطبه

اشاره به منافقین و اقدامات گذشته و آینده آنان صریحا و تلویحا در چند مورد

نیمی از اول خطبه مربوط به اصل مطلب یعنی اعلان رسمی ولایت ائمه علیهم السلام است و پس از فراغت از مطلب اساسی و موضوع اصلی، شروع به توضیحات درباره آن و نیز مطالب دیگری از قبیل نماز و زکات و حج فرموده اند که همه اینها در نیمه دوم خطبه است.


 

 

 

 

آمارى از مطالب خطبه غدیر

ذیلاً آمارى از جنبه‏هاى شاخص خطبه غدیر و تعداد مواردى که ذکر آن در خطبه آمده تقدیم مى ‏گردد:

الف . موضوعاتى که در خطبه مد نظر است :

صفات خداوند تعالى : ١١٠ مورد.

مقام پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله : ١٠ مورد.

ولایت امیرالمؤمنین علیه‏السلام : ۵٠ مورد.

ولایت ائمه علیهم‏السلام : ١٠ مورد.

فضائل امیرالمؤمنین علیه‏السلام : ٢٠ مورد.

حضرت مهدى علیه‏السلام : ٢٠ مورد.

شیعیان اهل‏بیت علیهم‏السلام و دشمنان ایشان : ٢۵ مورد.

بیعت با امامان علیهم‏السلام : ١٠ مورد.

قرآن و تفسیر آن : ١٢ مورد.

حلال و حرام : ٢٠ مورد.


 

 

 

اسماء مبارکى که در خطبه به آنها تصریح شده است :

نام امیرالمؤمنین علیه‏السلام ۴٠ مرتبه به عنوان «على» علیه‏السلام تصریح شده است.

کلمه «ائمه» علیهم‏السلام ١٠ مرتبه صریحا آمده است.

نام «امام زمان علیه‏السلام » ۴ مرتبه به عنوان «مهدى» علیه‏السلام آمده است.

البته اکثر خطبه، درباره امیرالمؤمنین و ائمه علیهم‏السلام است که به صورت ضمیر یا اشاره آمده است.


 

 

 

آیات قرآنى که در خطبه آمده است :

استشهاد به آیات قرآن در بسیارى از مواضع خطبه از نکات شاخص خطبه است. آیاتى که در خطبه غدیر به عنوان شاهد یا تفسیر آمده ۵٠ مورد است، که اهمیت این سند بزرگ اسلام را جلوه‏گر مى‏نماید.

تفسیر ٢۵ آیه قرآن به اهل بیت علیهم‏السلام و ١۵ آیه به دشمنان اهل بیت علیهم‏السلام در متن خطبه نیز از نکات بسیار مهم آن است.

بیش از ١٠ آیه از قرآن نیز در ایام واقعه غدیر نازل شده که آیات (یا أیُّهَا الرَّسُول بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إلَیْکَ … ) و (اَلْیَوْم أکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُم … ) و (سَألَ سَائِلٌ بِعَذابٍ واقِـع ) سه نمونه بارز آن است.

غدیر در آیات

در قرآن کریم، چهار وصف عظیم برای غدیر، معروفترین آن آیه ی 3 سوره ی مائده بدین سان ذکر شده است:

  1. الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِن دِینِکُمْ

امروز، کافران از دست اندازی به دین شما نومید گردیده‌اند.

  1. الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ

امروز، دین شما را کامل کردم.

  1. وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی

نعمتم را بر شما تمام گردانیدم.

  1. وَرَضِیتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِینًا

و خرسند شدم که اسلام کیش شما باشد.

دقّت در این آیات، اهمیّت ولایت و عظمت غدیر را می نمایاند. در آیه ی 67 همین سوره، سخن دیگر خدای متعال، بسیار درس آموز است.

“یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ”

ای پیامبر ابلاغ‌کن آنچه را فرود آمده بر تو از پروردگارت و اگر نکنی نرسانده باشی پیام او را.

در این آیه شریفه، نفی تبلیغ مسأله امامت، مساوی با نفی انجام رسالت الهی دانسته شده است.

دیگر آیات استفاده شده در خطبه غدیر

1- إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقیمُونَ الصَّلاهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاهَ وَ هُمْ راکِعُونَ (1)

2- وَ کُلَّ شَیْ‏ءٍ أَحْصَیْناهُ فی‏ إِمامٍ مُبینٍ (2)

3- أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ یا حَسْرَتى‏ عَلى‏ ما فَرَّطْتُ فی‏ جَنْبِ اللَّهِ وَ إِنْ کُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرینَ (3)

4- وَ مَنْ یَبْتَغِ غَیْرَ الْإِسْلامِ دیناً فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِی الْآخِرَهِ مِنَ الْخاسِرینَ (4)

5- وَ جَعَلَها کَلِمَهً باقِیَهً فی‏ عَقِبِه (5)

6- سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ (6) لِلْکافِرینَ لَیْسَ لَهُ دافِعٌ (7)

7- فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ (8) وَ إِلى‏ رَبِّکَ فَارْغَبْ (9)

8- فَلا صَدَّقَ وَ لا صَلَّى (10) وَ لکِنْ کَذَّبَ وَ تَوَلَّى (11) ثُمَّ ذَهَبَ إِلى‏ أَهْلِهِ یَتَمَطَّى (12)

9- إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً (13)

10- یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فی‏ شَیْ‏ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ ذلِکَ خَیْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْویلاً (14)

11- یَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ یُنْکِرُونَها وَ أَکْثَرُهُمُ الْکافِرُونَ (15)

12- عَمَّ یَتَساءَلُونَ (16) عَنِ النَّبَإِ الْعَظیمِ (17) الَّذی هُمْ فیهِ مُخْتَلِفُونَ (18)

13- وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْکیناً وَ یَتیماً وَ أَسیراً إِنَّما نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُریدُ مِنْکُمْ جَزاءً وَ لا شُکُوراً (19)

(برگرفته از کتاب «خطابه غدیر» نوشته محمد باقر انصاری)


 

 

 

 

عرضه ولایت اهل بیت علیهم السلام بر همه مخلوقات

امام رضا علیه السلام می فرمایند:

” مَثَلُ المؤمِنینَ فى قَبولِهِم وِلاءَ امیرَالمؤمنین(علیه السلام) فی یَومِ غدیرِخمِّ المَلایکَهِ فی سُجودِهِمْ لِآدَمَ،وَمَثَلُ مَنْ اَبَى وِلایَـهَ اَمیرالمؤمنینَ (علیه السلام) یَومَ الغدیر مَثَلُ اِبلیسَ”

مَثل مؤمنین در قبول ولایت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در روز غدیر خم، مَثل ملائکه است در سجودشان مقابل حضرت آدم علیه السلام است، ومَثل کسانى که در روز غدیر از ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام سر باز زنند مثل شیطان است. 20

 

همانطور که در روز غدیر «ولایت» بر انسان ها عرضه شد، در عالم خلقت بر سایر مخلوقات نیز عرضه شد. امام رضا علیه السلام در حدیثی به وقوع این امور در روز غدیر اشاره می فرماید:

عرضه ولایت بر اهل آسمان ها و سبقت اهل آسمان هفتم در قبول آن ، و تزیین آن به عرش الهی

قبول اهل آسمان چهارم ولایت را پس از اهل آسمان هفتم ، و تزیین آن به بیت المعمور

قبول اهل آسمان دنیا ولایت را پس از اهل آسمان چهارم و تزیین آن به ستارگان

عرضه ولایت بر بقعه های زمین ، و سبقت مکه در قبول و زینت آن به کعبه

قبول مدینه ولایت را بعد از مکه، و زینت آن به پیامبر صلی الله علیه و آله

قبول کوفه ولایت را بعد ازمدینه ، و زینت آن به امیرالمومنین علیه السلام

عرضه ولایت بر کوه ها ، و قبول سه کوه پیش از سایرین : عقیق، فیروزه، یاقوت. و به همین جهت بر سایر جواهرات فضیلت دارند.

قبول معادن طلا و نقره ولایت را بعد از عقیق و فیروزه و یاقوت

هرکدام از کوه ها که ولایت را قبول نکرد چیزی بر آن نمی روید

عرضه ولایت بر آب ها ، هرکدام قبول کرد گوارا شد، و هرکدام قبول نکرد تلخ و شور شد.

عرضه ولایت بر نباتات، هرکدام قبول کرد شیرین و خوش طعم و هرکدام قبول نکرد تلخ شد

عرضه ولایت بر پرندگان ، هرکدام قبول کرد با صدای زیبا و فصیح می خواند ، و هرکدام قبول نکرد الکن شد.21

 

 


منابع:

  1. سوره مائده آیه55
  2. سوره یس آیه12
  3. سوره زمر آیه56
  4. سوره آل عمران آیه85
  5. سوره زخرف آیه28
  6. سوره معارج آیه1
  7. سوره معارج آیه2
  8. سوره شرح آیه7
  9. سوره شرح آیه8
  10. سوره قیامت آیه31
  11. سوره قیامت آیه32
  12. سوره قیامت آیه33
  13. سوره احزاب آیه33
  14. سوره نساء آیه59
  15. سوره نحل آیه83
  16. سوره نباء آیه1
  17. سوره نباء آیه2
  18. سوره نباء آیه 3
  19. سوره انسان آیه8,9
  20. عوالم-جلد 15-3 ص224
  21. بحار الأنوار (ط – بیروت) ؛ ج‏27 ؛ ص262

 

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *