او با شماست هرجا که باشید 36

او با شماست

در درسهای گذشته حدیثی را خواندیم از مصباح الشریعه به نقل از امام صادق « علیه السلام» و آن اینکه: معرفت خدای متعال در انسان، سه حالت ایجاد می کند: خوف، رجا و حب. و فرمودند احوال کسی که عارف است به خدای متعال،‌ در حول و حوش این سه محور دور می‌زند.
بعد در مورد هر کدام هم توضیح فرمودند که توضیحات کاملا عقلی و وجدانی هم هست.
کسی که از چیزی می ترسد، از او فرار می کند. کسی که به چیزی امیدوار باشد، آن را طلب می کند و کسی که چیزی را دوست داشته باشد، آن را بر چیزهای دیگر ترجیح می دهد.
شما به وضوح می توانید در خودتان این سه حالت را بیابید.
تفسیر مطلب این است. انسان وقتی مبادرت به عملی می کند که برای آن انگیزه داشته باشد. انسان وقتی اقدام به عملی می کند که در آن عمل، یا منفعتی را برای خودش حاصل بکند،‌ یا ضرری را دفع بکند. ممکن است البته در مقام سنجش، چه آن ضرر و یا آن منفعت قابل توجیه نباشد،‌ ولی به هر حال انسان با توجه به آن سیستم ارزشی خودش و با توجه به نظام ارزشی خودش، سلیقه ها و اعتقاد خودش، در تمام اعمالی که انجام می دهد، یا دنبال جلب منفعتی است یا دفع مضرت!
خدای متعال بر اساس این انسانی که خلق کرده،‌ دین هم برایش تشریع فرموده است. لذا در نظام تربیتی خدای متعال، در مورد انسان طوری عمل می شود که برای او انگیزه هایی پیش می آید که بر اساس آن انگیزه ها، او به سادگی می تواند مبادرت به انجام اعمالی بکند که در جهت رضای خدای متعال و مصالح و منافع خودش پیش برود.
پس اینجا شما یک نکته مهمی را متوجه می شوید و آن اینکه اصلا در نظام تربیتی الهی، اگر بخواهد درست عمل بشود و اگر ما درست فهمیده باشیم،‌ ما در مبادرت به اوامر الهیه اصلا مشکل نخواهیم داشت. چرا که پس و پشت آنها، انگیزه هایی بسیار قوی برای ما ایجاد می شود. و البته غذا خوردن برای کسی که گرسنه است، مشکل که نیست هیچ، خیلی هم لذت بخش است. آب خوردن برای کسی که تشنه است، مشکل که نیست هیچ، خیلی هم لذت بخش است.
اما غذا خوردن هزاری هم که غذای لذیذی بوده باشد، وقتی آدم اشتها به غذا نداشته باشد، عذاب آور می شود. هنگامی که در انسان انگیزه بسیار فوق العاده و شدیدی موجود باشد، او را مبادرت به عمل می کند،‌ بدون احساس ناراحتی و‌ بسیار هم با لذت و میل و رغبت انجام می دهد.
از اینجا شما بفهمید وقتی ما نمیتوانیم به طور جدی با آداب و سنن شرعیه به سهولت و به سرعت و به شدت و با میل و رغبت عمل بکنیم،‌ این به این معناست که در ما انگیزه ای که باید ایجاد بشود،‌ نشده. آن انگیزه با توضیحی که امام صادق « علیه السلام» فرمودند و ما هم می فهمیم و هر کدام از شما عزیزان به هر شدت و ضعفی که خودتان متوجه شدید، در واقع این سه تا هستند که این سه تا در اثر معرفت خدای متعال پیش می آیند. معرفت خدای متعال هم با توجه به توضیحاتی که سابقا داده شد، به خود خدای متعال است و این وقتی اتفاق می افتد که خدای متعال ما را با خودش مواجه بکند، رو در رو بکند.
لذا ما در دین خدا اصلا اعمال شاقّه نداریم. آنهایی که اهل نماز شب هستند، با شوق و رغبت این کار را می کنند. آنهایی که اهل روزه های مستحبی هستند، درست با شوق و رغبت این کار را می کنند. آنهایی که اهل حرم هستند، جای دیگر اصلا به ایشان مزه نمی دهد. لذا این حالت ها، هر کدام به دنبال خودشان اعمالی را می طلبد. قرآن هم جا به جا متذکر این مسئله هست. برای نمونه این آیه ای که خواندم. “ فمن کان یرجوا لقاء ربه فلیعمل عملا صالحا و لا یشرک بعباده ربه احدا ” (سوره کهف/ آیه 110) آن کسی که امید به لقاء پروردگارش دارد،‌ پس باید عمل بکند و عمل صالح انجام بدهد و به عبادت پروردگار خودش هیچ کسی را شریک قرار ندهد.
یا در آیه ای دیگر می فرمایند: “ انما یومن بایتنا الذین اذا ذکروا بها خروا سجدا و سبحوا بحمد ربهم و هم لا یستکبرون تتجا فی جنوبهم عن المضاجح یدعون ربهم خوفا و طمعا و مما رزقناهم ینفقون” (سوره سجده/ آیه 15و 16) این است و جز این نیست، کسانی به آیات ما ایمان آوردند که هنگامی که یاد آن آیات می شود، به سجده می افتند و به حمد پروردگارشان تسبیح او را میگویند و آنها کسانی هستند که استکبار نمی ورزند،‌ تکبر نمی کنند و دور می کنند پهلوهای خودشان را از رختخواب های خودشان،‌ می خوانند پروردگارشان را خوفا و طمعا. در حالی که هم خوف دارند، هم طمع دارند، و از چیزی که به آنها ما روزی دادیم،‌ انفاق می کنند.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *